Słowo "Aruandê" pojawia się dziś w wielu piosenkach na roda de capoeira. Ale co właściwie oznacza?
Słowo "Aruandê" powstało w Brazylii we wczesnych latach niewolnictwa. Jego pierwotna wersja to Aruanda, a ta z kolei pochodzi od słowa Luanda.
Za wikipedią:
Luanda - stolica i największe miasto Angoli, położone w północno-zachodniej części kraju nad Oceanem Atlantyckim. Ludność: 2,7 mln mieszk. (2003), zespół miejski 4,1 mln mieszk. (2004)
Luanda została założona przez Portugalczyków w 1576 pod nazwą São Paulo de Loanda. Na przełomie XVII i XVIII wieku Luanda była ważnym ośrodkiem handlu niewolnikami w tej części Afryki. Od 1975 po uzyskaniu niepodległości przez Angolę Luanda stała się jej stolicą.
Jest największym ośrodkiem gospodarczym i naukowo-kulturalnym kraju. Istotne znaczenie ma przemysł spożywczy (m.in. tytoniowy), włókienniczy, drzewnym (fabryka mebli), cementowy, metalowy i maszynowy (produkcja maszyn rolniczych). W Luandzie znajduje się wielka montownia autobusów "MAN". Jest ważnym portem morskim (eksport głównie produktów rolniczych), mieści się tu także międzynarodowy port lotniczy. Zabudowa miasta charakteryzuje się raczej niskimi budynkami o kilkukondygnacyjnej strukturze, jednak w centrum miasta coraz częściej spotkać można szklane wieżowce i hotele. Luanda posiada uniwersytet (założony 1976) oraz interesujące muzea (antropologiczne, historii naturalnej). W mieście znajduje się zabytkowa XVII-wieczna portugalska forteca Fortaleza de São Miguel.
Luanda była miastem, w którym zbierano niewolników z Afryki, następnie skuwano ich i ładowano na statki wysyłane do Brazylii, gdzie mieli zostać sprzedani.
Niewolnicy z Angoli byli pierwszą wielką grupą, która spotkała południowoamerykańskich indian. Nazywali ich caboclos de Aruanda, co dosłownie oznaczało: indianie z Luanda. To określenie miało jednak inny głębszy sens. Aruanda w rozumieniu Afrobrazylijczyków była "rajem" lub "ziemią utraconą", a caboclos de Aruanda byli "duchami zmarłych z krainy doczesnego życia".
Caboclo z kolei (lub caboco - od indian Tupi kaa'boc - ten, który przychodzi z lasu) to dziś określenie dla kogoś, kto jest potomkiem indiańskich i europejskich przodków.
Przeistoczenie się słowa Luanda w Aruandê było powolne i trwało dość długo. Wyryło swój sens w głowach pierwszych niewolników, jako ostatni obraz Afryki - domu i wolności. Kolejne pokolenia urodzonych w Brazylii nie znały jednak ani Afryki, ani wolności, ani podróży statkiem, ani miasta Luanda.
Kiedy idea "lądu wolności" przekazywana była od niewolnika do niewolnika, gdzieś zaginęło pierwotne znaczenie, zapomniano o mieście i wspominano jedynie Aruanda jako raj, gdzie każdy murzyn był wolny, równy i radosny.
Z czasem Aruanda oznaczało już jedynie "wolność". Różne jej formy - czasem śmierć. Murzyn, który umierał, stawał się wolny i udawał się do Aruanda.
Kiedy wspominano Aruanda, mówiono zawsze z podekscytowaniem i rozrzewnieniem, lamentem i smutkiem. Wtedy dodawano końcówkę ê i tak powstało Aruandê.
Aruanda ê
Aruanda ê, Aruanda
Aruanda ê camará
|
|
|
