W poniższym artykule postanowiłem zebrać kilka niepisanych zasad dotyczących roda w Capoeira Camangula, a więc trudnych do wyłapania zwłaszcza dla nowych capoeiristas :)
Comprar de jogo, czyli kupowanie gry - jest to sposób "dostania się" do gry już odbywającej się w roda. Osobom, które mam przyjemność trenować od dawna powtarzam, że wszelkie zasady na roda są "niezapisane" i uznaniowe, ale wszystkie też wywodzą się z jednej podstawowej - szacunku. Szacunku do mestre, szacunku do dono de roda (osoby prowadzącej roda, organizatora), szacunku do siebie nawzajem, do niższych i wyższych stażem i stopniem. Zwłaszcza osoby nowe często zadają sobie pytanie "co wolno? a czego nie wolno?" na roda. Jedyną, moim zdaniem, prawidłową odpowiedzią jest, że "wolno wszystko" (vale tudo ;)), jednak jest to obligowane tym, kim jesteśmy na roda, jaki mamy staż, ile mamy w sobie szacunku do innych, pokory i pewności siebie, ale przede wszystkim - ile mamy szacunku wśród grupowiczów. Bo jasne jest, że na więcej może pozwolić sobie mestre, proffesor na trochę mniej, a iniciante może narazić się swoim nieodpowiednim zachowaniem jedynie na śmieszność i nieżyczliwość. Z drugiej jednak strony najmniej od ucznia się również wymaga, więc nie obawiajcie się popełniania błędów, a uwagi od trenera traktujcie jak wskazówki a nie łajanie - w końcu quem nunca cai nao e capoeira ;)
Do zasady szacunku jako drugą dodałbym zasadę bezpieczeństwa. Kupując grę musimy zawsze uważać na osoby, które już grają w roda oraz osoby, które ją tworzą, przede wszystkim zaś na siebie. Wpadając między dwie rozpędzone osoby bardzo łatwo otrzymać niezamierzonego (choć jak się przekonacie - czasem zamierzonego ;)) kopniaka w twarz.
Tak więc szacunek i bezpieczeństwo.
Comprar de jogo, jak napisałem wcześniej, to sposób wejścia do rody z jedną z osób, która tam się już znajduje. Jak jednak się do tego zabrać? Pamiętaj o kilku poniższych zasadach. Musisz jednak wiedzieć, że to podstawy roda w grupie Capoeira Camangula; istnieje wiele grup, gdzie kupowanie gry, wchodzenie do roda itd opiera się na nieco innym schemacie, zupełnie innych zasadach lub nie ma zasad żadnych. Z racji szacunku do Twoich gospodarzy zawsze zorientuj się jak kupują inni - i czy wogóle kupują. Bywa, że jogo de compra (gra kupowana) nie istnieje w grupie, której jesteś gościem. I pamiętaj - w jogo angola gry kupować NIE WOLNO!
Jeśli jogadores grają ze sobą dłuższą chwilę i postanowiłeś wykupić jednego z nich, ustaw się na jednym z końców bateria. Musisz wybrać tę stronę, z której masz zamiar wejść - przechodzenie bezpośrednio przed bateria, zwłaszcza plecami do niej jest uznawane za brak szacunku do berimbau i osoby na nim grającej. Jeśli znajdujesz się po przeciwnej stronie niż powinieneś - obejdź (volta do mundo - obrót świata) całą roda, bądź w drodze wyjątku - przejdź za osobami tworzącymi bateria na drugą jej stronę.
Przed wejściem do roda zwyczajowo dotykamy lub zaznaczamy dotknięcie pe de berimbau - "stopy", czyli dolnego końca berimbau. Nie za mocno, bo możecie przeszkodzić osobie grającej na nim. Potem niektórzy wykonują marca da cruz (znak krzyża), który choć identyczny z chrześcijańskim "w imię ojca i syna i ducha świętego" jest zakorzeniony w tradycji candomble i jej bożka Oxala. Osobiście uważam, że pomimo wskazań tradycji, każdy powinien sam zadecydować, czy chce, czy nie chce "przeżegnywać się" przed wejściem do gry.
Ustawić się musisz zawsze twarzą do osoby, którą będziesz kupować. Wszystko wygląda pięknie, jeśli osoby grają prostopadle do linii bateria. W przeciwnym wypadku musisz wiedzieć, że możesz obejść część (czasem nawet całą) roda. Jeśli stoisz już z boku graczy (pamiętaj o bezpiecznej odległości!), twarzą do kupowanego wysuń pomiędzy nich otwartą dłoń, spodem skierowaną do kupowanego. Jeśli nie zauważyli oni wyraźnego sygnału - cały czas pilnując dystansu - dawaj im znać o swoim zamiarze aż do skutku. Nie zaczynaj gry, dopóki osoba wykupiona jej nie zacznie z Tobą, a ta druga nie wyjdzie z roda.
Osoba, którą kupiłeś może zakręcić palcem w powietrzu lub poprostu zacząć chodzić wokół roda w przeciwnym do ruchu wskazówek zegara kierunku. Wykonuje volta do mundo - kilkukrotne obejście "świata", dla odpoczynku lub podkręcenia atmosfery roda. Volta do mundo możliwe jest w każdym momencie gry, jednak prawidłowo powinno wykonywać je się tylko po comprar de jogo, wywrotce, wycięciu i tak dalej, aby bezsensownie nie przerywać jogo. Pamiętaj, że zwyczajowo - Ty jako osoba kupująca nie masz prawa do volta do mundo - jedynie na zasadzie sugestii druga osoba może się na nie zgodzić. I jeszcze - chodząc dookoła roda wciąż "grasz" choć nie zawsze zdajesz sobie z tego sprawę. Wytrawni capoeiristas potrafią zaatakować w każdej chwili, nawet w trakcie volta do mundo. Pilnuj dystansu i obserwuj przeciwnika.
Kiedy jednak kupować nie wolno? Przede wszystkim wtedy, gdy mestre lub dono da roda zabronił comprar de jogo. Jedyny sposób dostania się do roda w takim wypadku to ustawienie się z drugą osobą na końcach bateria. Nie wolno nam (uczniom :)) kupować również, gdy w roda grają dwaj mestres lub osoby o dużo wyższych od naszych sznurkach - naszym zadaniem jest w tym momencie skupić się, produkować hektolitry energia (czyt. enerżija) poprzez śpiew i klaskanie i podziwiać piękno capoeira w wykonaniu mistrzów :) Jak już napisałem - wprowadzono zasadę iż w jogo angola nie kupuje się gry. Natomiast kupować można również w maculele i samba.
Ostrożnie kupować należy również wówczas, gdy pod bateria czeka już dwóch następnych graczy. Im wyższe corda mają, tym mniejsze szanse mamy na kupienie odbywającej się gry, ale zawsze można uprzejmie zapytać "czy można?". Źle widziane jest wpychanie się do jogo przed kogoś kto już czeka (a bywa, że musi klęczeć pod bateria parę minut), jak również ustawianie i przepychanie się w "kolejce" do bateria. Generalnie staramy się zaczekać, aż pole pod instrumentami jest wolne (zarówno od czekających jak i kupujących), wtedy sprawnie i zdecydowanie kupujemy grę.
Innym przypadkiem jest roda urodzinowa. Kupujemy wtedy tylko tę osobę, która ma urodziny :)
Mam nadzieję, że te kilka wskazówek pomoże utrwalić wiedzę i zorientować się w tym głośnym zbiegowisku radosnych ludzi jakim jest roda :)
|
|
|
|
